Thuê phòng trọ hoặc căn hộ dịch vụ có thang máy, bạn nên nhìn tem kiểm định trong cabin, hỏi chủ nhà đơn vị nào bảo trì và gọi ai khi kẹt thang, rồi đọc kỹ điều khoản phí dịch vụ và trách nhiệm khi thang hỏng trong hợp đồng. Chủ nhà là bên sở hữu, quản lý thang nên chịu trách nhiệm đưa thang đi kiểm định, bảo trì và xử lý sự cố; người thuê có trách nhiệm dùng thang đúng nội quy.
Nhà trọ cao tầng và căn hộ dịch vụ ở các thành phố lớn thường có một thang nhỏ phục vụ vài chục phòng, chạy gần như liên tục từ sáng sớm tới khuya. Thang chịu tải nặng, người thuê thay đổi thường xuyên, chủ nhà có khi ở xa. Đó là môi trường mà thang dễ bị bỏ bê nhất. Bài này giúp người thuê biết nên kiểm gì, và giúp chủ nhà biết những việc mình buộc phải làm.
Năm điều người thuê nên xem trước khi đặt cọc
Lần đi xem phòng là lúc duy nhất bạn có đủ thời gian và lý do để hỏi kỹ. Sau khi đã chuyển đồ vào, mọi câu hỏi đều khó nói hơn.
- Tem kiểm định trong cabin. Có tem, còn hạn là dấu hiệu chủ nhà làm đúng trách nhiệm cơ bản. Không có tem thì hỏi thẳng vì sao.
- Tấm ghi tải trọng và số người tối đa. Thang nhà trọ thường nhỏ; bạn cần biết giới hạn để không chở quá tải khi chuyển đồ.
- Số liên hệ khi có sự cố. Trong cabin hoặc ở sảnh nên có thông tin người cần gọi khi kẹt thang. Chủ nhà ở xa thì ai là người trực tại chỗ.
- Cảm nhận khi đi thử. Đi lên xuống vài lần vào giờ đông người: thang có dừng lệch tầng, cửa có kẹt, có tiếng kêu lạ không.
- Hỏi người đang thuê. Một câu hỏi nhanh với người ở cùng toà: thang có hay hỏng không, hỏng thì bao lâu được sửa. Câu trả lời này thường thật hơn lời chủ nhà.
Không có quy định nào buộc bạn phải từ chối phòng nếu thang thiếu tem. Nhưng biết trước giúp bạn chọn tầng thấp hơn, thương lượng điều khoản, hoặc tìm chỗ khác nếu thấy rủi ro không đáng.
Chủ nhà trọ có trách nhiệm gì với chiếc thang
Chủ nhà là chủ sở hữu và là bên quản lý, sử dụng thang máy. Vì vậy những nghĩa vụ chung với thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn rơi vào chủ nhà: đưa thang đi kiểm định trước khi dùng và định kỳ, làm thủ tục khai báo theo quy định, thuê đơn vị có năng lực bảo trì, có người biết xử lý khi kẹt thang, và dừng thang khi có dấu hiệu mất an toàn. Cho thuê lại cả toà cho một người quản lý khác thì hai bên phải ghi rõ trong hợp đồng ai làm những việc này.
Nhà trọ, căn hộ dịch vụ còn thường phải đáp ứng các yêu cầu về phòng cháy chữa cháy và điều kiện kinh doanh lưu trú, tuỳ quy mô và loại hình. Thang máy liên quan trực tiếp tới những yêu cầu đó, ví dụ hoạt động của thang khi có báo cháy. Các điều kiện cụ thể chủ nhà nên đối chiếu với quy định hiện hành và cơ quan quản lý ở địa phương.
Một điểm hay bị bỏ qua: thang trong nhà trọ chạy nhiều hơn hẳn thang gia đình cùng loại. Nếu chủ nhà mua thang với thông số dành cho nhà ở gia đình rồi dùng cho vài chục phòng thuê, thang sẽ mòn rất nhanh. Chủ nhà nên trao đổi thật với nhà cung cấp và đơn vị bảo trì về cường độ sử dụng để có lịch bảo trì phù hợp.
Điều khoản thang máy trong hợp đồng thuê
Hợp đồng thuê phòng trọ thường rất ngắn và ít khi nhắc tới thang máy. Bạn có thể đề nghị thêm vài dòng; chủ nhà làm ăn đàng hoàng thường không từ chối.
| Nội dung | Ghi thế nào cho rõ | Vì sao quan trọng |
|---|---|---|
| Phí dịch vụ có bao gồm thang không | Phí dịch vụ hằng tháng gồm những khoản nào, thang máy có thu riêng không | Tránh phát sinh khoản thu mới giữa chừng |
| Trách nhiệm khi thang hỏng | Chủ nhà sửa trong thời gian hợp lý, thông báo cho người thuê | Có căn cứ đề nghị khi thang dừng lâu |
| Đầu mối sự cố | Người trực tại chỗ hoặc người được gọi khi kẹt thang | Tiết kiệm thời gian khi khẩn cấp |
| Chuyển đồ nặng | Báo trước, khung giờ, giới hạn tải trọng | Tránh tranh cãi khi thang hỏng sau ngày chuyển nhà |
| Hư hỏng do người thuê | Trường hợp nào người thuê phải bồi thường, cách xác định | Tránh bị quy trách nhiệm cho lỗi có sẵn của thang |
Dòng cuối là chỗ người thuê cần chú ý nhất. Hư hỏng do dùng sai, như chở quá tải hay chèn cửa, có thể quy trách nhiệm cho người gây ra; còn hỏng do thang cũ, thiếu bảo trì là việc của chủ nhà.
Khi thang hỏng hoặc kẹt: người thuê làm gì
Kẹt trong thang. Bấm chuông hoặc nút liên lạc, gọi người trực hoặc chủ nhà, chờ người có chuyên môn mở cửa. Không cạy cửa, không trèo qua nắp trần. Nếu không liên lạc được ai và có người khó chịu trong người, gọi lực lượng cứu nạn cứu hộ qua số 114.
Thang dừng nhiều ngày. Nhắn chủ nhà bằng tin nhắn có lưu: thang dừng từ ngày nào, đề nghị cho biết nguyên nhân và ngày sửa xong. Nhiều người thuê cùng nhắn một nội dung sẽ có sức nặng hơn.
Thang chạy nhưng có dấu hiệu bất thường. Dừng lệch tầng, cửa đập mạnh, mùi khét là những dấu hiệu nên báo ngay và tránh dùng cho tới khi có người kiểm tra.
Chủ nhà không sửa. Người thuê có thể đề nghị giảm tiền dịch vụ tương ứng theo hợp đồng, hoặc phản ánh tới Uỷ ban nhân dân cấp xã nơi có nhà trọ về vấn đề an toàn. Nếu thang không có kiểm định mà vẫn cho dùng, có thể phản ánh tới cơ quan quản lý an toàn lao động cấp tỉnh.
Quyết định ở tiếp hay chuyển đi. Nếu thang hỏng triền miên làm cuộc sống bị ảnh hưởng nặng, xem lại điều khoản chấm dứt hợp đồng trước thời hạn và tiền cọc. Bất đồng về tiền cọc nên giải quyết bằng thương lượng có ghi chép trước khi nghĩ tới con đường khác.
Dùng thang trong nhà trọ: phần việc của người thuê
Người thuê không chịu trách nhiệm kiểm định, nhưng là người dùng thang nhiều nhất và có thể làm thang bền hơn hoặc hỏng nhanh hơn. Những thói quen đơn giản giúp thang ít hỏng: không chở quá số người ghi trong cabin, không chở bình gas cùng người, không đưa xe máy điện hay xe đạp điện lên phòng bằng thang nếu nội quy cấm, không giữ cửa bằng chân hay bằng đồ.
Chuyển đồ vào ngày đầu là lúc thang dễ hỏng nhất. Báo trước cho chủ nhà, chia đồ thành nhiều chuyến nhẹ, bọc góc tủ để không va vách cabin. Nếu đồ quá khổ hoặc quá nặng, hãy hỏi phương án khác thay vì cố nhét vào thang.
Khi thấy thang có vấn đề, báo sớm. Người thuê thường ngại làm phiền chủ nhà, nhưng một tin nhắn về tiếng kêu lạ hôm nay có thể giúp tránh một vụ kẹt thang vào tuần sau. Kèm theo giờ giấc và mô tả ngắn như thang số mấy, đi từ tầng nào lên tầng nào, nghe tiếng gì, để đơn vị bảo trì khoanh vùng nhanh hơn.
Cuối cùng, hãy giữ ảnh chụp tem kiểm định và tình trạng cabin ngày bạn dọn vào. Nếu sau này có tranh cãi về vết trầy xước hay hư hỏng trong cabin, ảnh có ngày tháng là bằng chứng đơn giản nhất cho thấy lỗi có từ trước.
Người cao tuổi, người khuyết tật, gia đình có trẻ nhỏ: nên thoả thuận gì thêm
Với nhiều người thuê, thang máy không phải tiện nghi mà là điều kiện để sống được ở tầng cao: người cao tuổi đau khớp, người dùng xe lăn, phụ nữ mang thai, gia đình có con nhỏ và xe đẩy. Nếu bạn thuộc nhóm này, hãy nói rõ với chủ nhà ngay từ đầu và đề nghị ghi thêm vài dòng vào hợp đồng.
Những điểm nên thoả thuận gồm: ưu tiên phòng ở tầng thấp nếu có; cách chủ nhà hỗ trợ khi thang dừng lâu, ví dụ bố trí người giúp mang đồ hoặc tạm chuyển phòng xuống tầng dưới; thông báo trước lịch bảo trì để bạn sắp xếp việc đi lại. Với người dùng xe lăn, hãy đo thử kích thước cửa thang và cabin trước khi đặt cọc, vì thang nhà trọ thường rất hẹp.
Nếu gia đình có trẻ nhỏ, hỏi xem cửa thang có cảm biến chống kẹp đang hoạt động không, và nhắc trẻ không tự đi thang một mình. Chủ nhà làm ăn lâu dài thường sẵn sàng hỗ trợ những đề nghị cụ thể như vậy; điều quan trọng là bạn nói ra trước khi ký, không đợi tới lúc thang hỏng.
Góc chủ nhà: vì sao kiểm định là khoản không nên tiết kiệm
Với chủ nhà trọ, chi phí kiểm định và bảo trì thang có vẻ là khoản cắt được khi giá thuê không tăng. Nhưng rủi ro khi có sự cố ở thang không kiểm định là rất lớn: trách nhiệm với người bị nạn, xử lý vi phạm theo quy định hiện hành, và tổn hại tới khả năng cho thuê của cả toà nhà khi tin tức lan ra trong khu vực.
Một cách làm gọn cho chủ nhà có vài toà nhà nhỏ là gom tất cả thang vào một bảng theo dõi: địa chỉ, loại thang, ngày kiểm định, hạn tiếp theo, đơn vị bảo trì, số lần sự cố. Ví dụ giả định: một chủ nhà ở Thành phố Hồ Chí Minh quản lý ba toà trọ, đặt lịch nhắc trước hạn kiểm định hai tháng cho từng thang, và giao người quản lý tại chỗ học quy trình cứu hộ cơ bản từ đơn vị bảo trì.
Dán bản sao giấy chứng nhận kiểm định ở sảnh cũng là cách tạo niềm tin với người thuê. Người đi xem phòng thấy chủ nhà minh bạch về an toàn sẽ dễ quyết định thuê hơn, và ít tranh cãi về sau.
Câu hỏi thường gặp
Nhà trọ có thang máy nhưng không có tem kiểm định có vi phạm không?
Thang máy thuộc nhóm thiết bị phải kiểm định trước khi đưa vào sử dụng và định kỳ. Thang đang chạy mà không có kết quả kiểm định còn hiệu lực là dấu hiệu chủ nhà chưa thực hiện nghĩa vụ. Hình thức xử lý cụ thể theo quy định hiện hành và do cơ quan có thẩm quyền xem xét.
Người thuê có phải trả tiền sửa thang không?
Thông thường sửa thang là trách nhiệm của chủ nhà vì thang là tài sản của họ. Người thuê chỉ phải bồi thường khi hư hỏng do chính mình gây ra, như chở quá tải hoặc va đập mạnh, và việc này nên được xác định có căn cứ. Hợp đồng thuê có thể ghi cụ thể hơn.
Thang máy hỏng lâu thì có được giảm tiền phòng không?
Tuỳ hợp đồng. Nếu phí dịch vụ hoặc giá thuê có tính đến tiện ích thang máy, người thuê có cơ sở đề nghị giảm trong thời gian thang không hoạt động. Hãy đề nghị bằng tin nhắn có lưu, nêu thời gian thang dừng và mức đề nghị, để chủ nhà trả lời rõ ràng.
Có được mang xe điện lên phòng bằng thang máy nhà trọ không?
Nhiều nhà trọ cấm mang xe điện và pin xe điện lên phòng vì nguy cơ cháy, và thang máy không phải chỗ để chở xe. Bạn nên làm theo nội quy của nhà, và hỏi chủ nhà về khu vực để xe, sạc xe được bố trí an toàn ở tầng trệt.
Căn hộ dịch vụ trong chung cư thì ai chịu trách nhiệm thang máy?
Nếu căn hộ dịch vụ nằm trong một toà chung cư, thang máy là phần sở hữu chung do ban quản trị và đơn vị vận hành toà nhà quản lý, không phải chủ căn hộ cho thuê. Người thuê phản ánh về thang qua chủ căn hộ hoặc trực tiếp ban quản lý toà nhà.
Nhà trọ chỉ có một thang, khi thang bảo trì người thuê làm thế nào?
Bảo trì định kỳ thường chỉ mất vài giờ. Chủ nhà nên thông báo trước lịch bảo trì, chọn khung giờ ít người đi, ví dụ giữa buổi sáng. Người thuê có nhu cầu đặc biệt, như người cao tuổi hoặc mới phẫu thuật, nên báo chủ nhà để được sắp xếp hỗ trợ.